• Uzaktan Algılamada Çözünürlük

    Uzamsal Çözünürlük

    Uzaktan algılama malzemeleri için, görüntülenen hedef ile düzlem arasındaki uzaklık , elde edilen bilginin ayrıntılarını belirlemede önemli role sahiptir. Tümleşik düzlemlerde bulunan hedeflerden uzak algılayıcılar tipik olarak çok geniş alanı görüntülerler ama çok iyi ayrıntı sağlayamazlar. Hava araçları ile uzay araçlarının yaptıkları görüntüleme de ne gibi faklılıklar vardır. Uzay aracı ile yapılan görüntülemede bir şehir yada ülke tek nakışta görüntülenebilir ama bina ve evler ayırt edilemez(Son zamanlarda yüksek çözünürlüklü algılayıcılara sahip uydular geliştirilmektedir. Digital Globe şirketinin sahip olduğu quickbird ve worldview1 uyduları yarım metreye yakın çözünürlüğe sahiptir.) Bir yerleşim bölgesinin üzerinden uçakla geçerken binalar ve arabalar görüntülenebilir ama uzay araçlarına göre daha küçük alan gözlenir

    Görüntüde ki fark edilebilecek ayrıntı algılayıcının uzamsal çözünürlüğüne bağlıdır ve belirlenebilecek en küçük ayırıntıya göre belirlenir. Pasif sensorlerin uzamsal çözünürlüğü Anlık Görüş Alanına ( Instantaneous Field of View-IFOV-) bağlıdır. IFOV algılayıcının görüşünün açısal konisini verir(A) ve zamanın o anında bulunulan yükseklikten görüntülenebilecek yüzey bölgesini belirler(B). Görüntülenecek bölgenin boyutu IFOV ile algılayıcı-yüzey arasındaki uzaklığın(C) çarpımıyla elde edilir. Bu bölge çözünürlük hücresi olarak adlandırılır ve algılayıcının en çok uzamsal çözünürlüğünü belirler. Belirlenecek ayrıntıların boyutları çözünürlük hücresinden büyük yada eşit olmak zorundadır. Eğer daha küçük olursa algılanmayabilir. Ama küçük ayrıntılarının yansımaları baskın ise algılanabilir olmaktadırlar.

    Birçok uzaktan algılama imgesi piksellerin matrisinden oluşmaktadır. İmge pikselleri normalde kare şeklindedir ve imge üzerinde sabit bir noktayı betimler. Ayrıca piksel boyutu ile uzamsal çözünürlük arasındaki farklılığı bilmekte önemlidir – birbirleriyle değiştirilebilir değildir- .Eğer uzamsal çözünürlük 20 metre ve algılayıcı tam çözünürlükte algılama yapıyorsa her piksel imgede 20*20 metrelik alanı temsil eder yani piksel boyu ile çözünürlük bu durumda aynıdır. Ama imgeyi çözünürlükten farklı bir piksel boyu ile de gösterebiliriz

    Tayfsal Çözünürlük

    İmge deki ayrıntılar ve özelliklerin farklı sınıfları , farklı dalgaboyları aralıklarındaki yanıtları karşılaştırılarak belirlenir. Sınıflar, su ve bitki gibi, çok geniş band aralıkları (görünür bölge ve yakın IR) kullanılarak ta ayırt edilebilir. Diğer daha karmaşık sınıflar(farklı kaya tipleri) bu band genişlikleri kullanılarak kolaylıkla ayırt edilmeyebilir. Bunlar için daha kesin ve dar aralıklı dalgaboyları kullanılmalıdır. Yani tayfsal(spektral) çözünürlüğü yüksek algılayıcı gerekmektedir. Tayfsal çözünürlük bize iyi dalgaboyu aralıklarına sahip algılayıcıların yeteneklerini tanımlar

    Birçok uzaktan algılama sistemi farklı çözünürlüklerde ayrık dalgaboyu aralıklarında enerjiyi kayıt eder. Bunlar genelde multi-spektral algılayıcılar olarak bilinir. Gelişmiş multi-spektral algılayıcılar hiperspektral algılayıcılar olarak bilinir ve elektromanyetik spektrumun görünür bölge, yakın IR ve orta-IR arasında yüzlerce çok dar bandta algılama yaparlar. Bu sayede çok yüksek tayfsal çözünürlük , farklı hedeflerin arasındaki iyi ayırtedilebilirliği, her dar bandtaki tayfsal yanıt baz alınarak kolaylaşır.

    Radiometrik Çözünürlük

    Piksellerin düzenlenmesi imgenin uzamsal yapısını tanımlar, radiometrik karakteristik imgede ki gerçek bilgiyi tanımlar. Her zaman bir imge film veya algılayıcı ile elde edilir ve onun elektromanyetik enerjinin genliğine olan duyarlılığıda radiometrik çözünürlüğü belirler. Bir görüntüleme sisteminin radiometrik çözünürlüğü , enerjide ki çok ince farklılıkları ayırtetme yeteneğini tanımlar. yani iyi radiometrik çözünürlüğe sahip bir algılayıcı, yansıyan veya emilen enerjideki küçük farklılıkları belirlemede daha duyarlıdır.

    Görüntü verileri , 0 ile 2’nin seçilen bir kuvveti arasında pozitif sayısal numaralar ile gösterilir. Bu aralık , numaraları ikil (binary) formatta kodlamada kullanılan bit sayısına uyar. Her bit ikinin kuvvetinin açılımını tutar ( 1 bit = 2^1=2). Parlaklık seviyesinin ulaşabileceği en çok numarik değer enerji kaydında kullanılan bit sayısına bağlıdır. Eğer algılayıcı 8 bit kullanıyorsa orada 2 nin 8. kuvveti olan, 0-255 aralığında,  256 sayısal değerle veri kaydı yapılabilir

    Zamansal Çözünürlük

    Uzamsal , tayfsal ve radiometrik çözünürlüğe ek olarak zamansal çözünürlük (temporal resolation) te uzaktan algılama sistemlerinde dikkate alınması gereken bir durumdur. Uzaktan algılama sisteminin mutlak zamansal çözünürlüğü , aynı alanın aynı görüntüleme açısıyla ikinci defa görüntülenmesi kadar gecen süredir. Buna rağmen, bir çok uydu için bitişik yörüngelerin görüntü şeritlerindeki örtüşme derecesinden dolayı, Dünya nın bazı bölgeleri sıklıkla yeniden görüntülenmektedir.Görüntülenme sıklığı enlem değeri yükseldikçe artmaktadır. Ayrıca bazı uydu sistemleri algılayıcılarını aynı bölgeyi tekrar görüntülemek için odaklayabilmektedirler. Bu nedenle bir algılayıcının gerçek zamansal çözünürlük uydu-algılayıcı kapasitesine, şerit örtüşmesine ve enleme göre değişmektedir.

    Dünya yüzeyinin aynı bölgesinden zamanın farklı periyotlarında görüntü toplama yeteneği uzaktan algılama verileri için en önemli elemanlardan birisidir. Çünkü özeliklerin tayfsal karakteristikleri zamandan zamana göre değişebilir ve bu değşiklikler toplanan ve karşılaştırılan çok-zamanlı (multi-temporal) görüntülerde belirlenebilir.
    Görüntülemede zaman faktörünün önemli olduğu kimi durumlar

    • Dünya yüzeyinin görüntülenmesini sınırlayan sürekli bulutlar (tropik alanlar)
    • Görüntülenme ihtiyacı duyulan kısa süreli olaylar (sel, petrol sızıntıları,vs..)
    • Çok-zamanlı kıyaslamaların gerekli olması ( bir önceki yıla göre ormanların durumu)
    • Yakın benzerlikleri bulunanları ayırt etmekte kullanılan zamanla değişen özelliklerin değişimi (buğday-mısır alanlarının takibi)
    Cumartesi, Ocak 3rd, 2009 at 16:16
  • selçuk
    Cuma, Ocak 30th, 2009 05:41 | #1

    allah razı olsun

  • ilknur gökçen Şahin
    Pazartesi, Nisan 5th, 2010 22:42 | #2

    Yine bana yardım ettin çok sağol walla..

Yorum yaz

XHTML: Bu etiketleri kullanabilirsin: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>
Yukarı çık