ESA (European Space Agency) tarafından yönetilen Avrupa’nın en kuvvetli yer gözlem uydusu olan ENVİSAT, 1 Mart 2002 yılında yörüngesine oturtulmuştur. Avrupa Uzay Ajansı’nın 13 üyesi ve Kanada’nın yanı sıra ekonomik destek olarak Fransa ve İngiltere sayesinde hayata geçirilen bu uydu için yaklaşık 2.3 milyar Euro harcanmıştır.
Uzunluğu yörüngesinde iken 26 metre ve ağırlığı 8211 kg olduğu için bu uydu Avrupa’nın en büyük uydusu olarak tanımlanır. Dünyadan 800 km yükseklikte yörüngesinde hareket eden ENVİSAT bir tam periyodunu 35 günde tamamlar. Tablo 1, ENVISAT uydusunun genel özelliklerini göstermektedir.
| Fırlatılış Tarihi | 1 Mart 2002 |
| Tasarım Ömrü | 5 Yıl |
| Toplam Ağırlık | 8211 kg |
| Genel Boyutlar | 10,5 x 4 x 4 metre – 26 x 10 x 5 Metre (Yörüngesinde) |
| Yörünge Özellikleri | Güneş Eş-Zamanlı |
| Yörünge Yüksekliği | 800 km. |
| Yörünge Eğimi | 98 Derece |
| Yörünge Periyodu | 101 dakika |
| Tekrarlanma periyodu | 35 Gün |
| Veri İletim Hızı | 2 x 100 Mbit/sn. |
| Algılayıcıları | Gelişmiş Yapay Açıklıklı RADAR (ASAR), Orta Çözünürlüklü Görüntüleme Spektrometresi (MERIS) |
Tablo 1: ENVISAT uydusunun genel özellikleri
ENVISAT uydusu hızlı veri aktarım yapmaktadır. Bu önemli özelliği sayesinde atmosfer, okyanus, kıyılar, arazi ve buz ölçümleri için kullanılan ENVISAT gözlem uydusu aynı zamanda felaket takibi yaparak yer bilimleri araştırmalarına, iklimsel ve çevresel değişimlerin izlenmesine olanak sağlar. Avrupa’nın başlattığı Çevre ve Güvenliğin Küresel Gözlenmesi programını destekleyen önde gelen uydudur. Avrupa Birliği’nin çevre kararları ENVISAT uydusunun bu gözlem bilgileri dahilinde alınmaktadır.
ENVISAT uydusu üzerinde MERIS, ASAR, AATSR, RA-2, MWR, DORIS, GOMOS, MIPAS, SCIAMACHY ve LRR olmak üzere 10 adet sensör bulunmaktadır. Uydu otomatik uzay gözlem evi şeklinde olup, on adet yüksek teknoloji cihazıyla yeryüzünü gözlemektedir. ENVISAT uydu sistemindeki aletlerin taradığı elektromanyetik aralık, mikro dalgadan, cm boyunda olan ulturaviyole dalga aralığına kadar veri algılayacak şekilde tasarlanmıştır
Şekil 1. ENVISAT uydusu Ölçüm Aletlerinin Kapladığı Tayfsal Aralık.
Avrupa Uzay Ajansı Çevre Uydusu ENVISAT (Şekil 2) ile; ERS uyduları ile başlatılmış radar temelli gözlemlerin sürmesini sağlayarak, çevresel ve iklimsel olayların takibinde hayati önemi olan, uzun-süreli devamlılığı olan veri setleri oluşturmak; veri ürünlerinin karalar, okyanuslar, kıyı bölgeleri, buzul bölgeler, atmosferin farklı tabakaları, gözlemlenerek, yerbilimleri araştırmaları, rehber uygulama projeleri, kamu hizmeti ve ticari amaçlı kullanıcılar için kullanımı hedeflenmiştir. ESA tarafından test ve doğrulama çalışmaları tamamlamak üzere olan bu verilerin, kullanıma açılması aşamasına hızla yaklaşmakta olduğu bilgileri iletilmektedir
800 km yüksekliğindeki yeryüzü kutupsal bir yörüngede dönecek olan ENVISAT, Avrupa Uzay Ajansının ERS1 ve 2 uydularının yapmış oldukları gözlemleri sürdürecek ve zenginleştirecektir. ERS1 ve 2 uyduları on yılı aşkın bir süredir önemli çevresel bilgilerin sürekli olarak akışını sağlamıştır. İnsan faaliyetlerinin çevreye etkileri, yeni baştan kavranmış ve ozon tabakasının yok olması ve küresel kirlilik gibi konular medyanın gündemine girmiştir. ENVISAT uydusu otomatik uzay gözlem evi şeklinde olup on adet yüksek teknoloji cihazıyla yeryüzünü gözlemektedir. ENVISAT uydusu, karalar, okyanuslar, kıyı bölgeleri ve buzul bölgeleri yanı sıra atmosferin farklı tabakalarını da gözleyerek, yerbilimleri araştırmaları, rehber uygulama projeleri, kamu hizmeti ve ticari amaçlı kullanıcılar için veri ürünleri göndermektedir(Şekil 3). Yörüngesinde 5 yıllık bir işletim süresi amaçlı olarak tasarlanmış olan ENVISAT uydusu, Avrupa’nın başlattığı, Çevre ve Güvenliğin Küresel Gözlenmesi programını destekleyen önde gelen uydudur.
  |
Şekil 2. a) Uydunun Taşıdığı Birimler, (b) ENVISAT Uydusu ile algılama
800 km yüksekliğindeki yeryüzü kutupsal bir yörüngede dönecek olan ENVISAT, Avrupa Uzay Ajansının ERS1 ve 2 uydularının yapmış oldukları gözlemleri sürdürecek ve zenginleştirecektir. ERS1 ve 2 uyduları on yılı aşkın bir süredir önemli çevresel bilgilerin sürekli olarak akışını sağlamıştır. İnsan faaliyetlerinin çevreye etkileri, yeni baştan kavranmış ve ozon tabakasının yok olması ve küresel kirlilik gibi konular medyanın gündemine girmiştir. ENVISAT uydusu otomatik uzay gözlem evi şeklinde olup on adet yüksek teknoloji cihazıyla yeryüzünü gözlemektedir. ENVISAT uydusu, karalar, okyanuslar, kıyı bölgeleri ve buzul bölgeleri yanı sıra atmosferin farklı tabakalarını da gözleyerek, yerbilimleri araştırmaları, rehber uygulama projeleri, kamu hizmeti ve ticari amaçlı kullanıcılar için veri ürünleri göndermektedir(Şekil 3). Yörüngesinde 5 yıllık bir işletim süresi amaçlı olarak tasarlanmış olan ENVISAT uydusu, Avrupa’nın başlattığı, Çevre ve Güvenliğin Küresel Gözlenmesi programını destekleyen önde gelen uydudur.
ENVISAT aynı görüntüleme geometrisi ile herhangi bir bölgeyi 35 günlük tekrar yörüngesi ile görüntüler. Bölgenin bulunduğu yere bağlı olarak gözlem süresi daha sıklaşabilir. Uyduda bulunan MERIS ve ASAR algılayıcıları birbirlerinden bağımsız çalıştıkları için, her iki algılayıcı da aynı anda veri algılayabilir. Şekil 4’de görülen ENVISAT uydusu uçuş esnasında uydunun boylamsal ekseni (Xs ekseni) yörünge düzlemine dikey, Ys ekseni hız vektörüne yakından hizalanmış ve Zs ekseni ise Dünya yönündedir. Bu kurulum kavramıyla, uyduyla
taşınan cihazların kurulduğu geniş modüler yüzeyin dünyayla yüz yüze gelmesi sağlandığı gibi ışınımsal soğutucular için de güneş karşıtı bir yüz oluşturulur ve uydu alt sistem cihazlarının algılanan görüntüleri engellememesi sağlanır
Envisat uydusuna ait verilen bu bilgiler Begüm DEMİR tarafından derlenmiştir